Kórónafaraldurinn og áhrif á fisksölu og neyslu

Greinar | Fiskifréttir | júní 2021 | Þegar mörg Vestræn lönd hafa náð að hefta útbreiðslu kórónaveirunnar og sala sjávarafurða til veitingahúsa tekur við sér á ný er við hæfi að líta yfir atburði liðins árs, skilja þær breytingar sem urðu á viðskipti með sjávarafurðir og skoða hver staðan er í dag. Í þremur greinum í Fiskifréttum í júní var það gert og reynt að meta hvað muni breytast í kjölfar þessa heimsfaraldurs.

Hér má sjá greinarnar þrjár.

Heimsfaraldurinn reynir á sjávarútveginn – 10. júní

Smásala og heimsending hélt uppi sölunni – 17. júní

Miklar afleiðingar víða um heim – 24. júní

Veiðar á humri í Evrópu hafa minnkað mikið síðasta áratuginn

Greining | 14.1.2021 | Facts of Seafood | Árlega veiðar á humri í Evrópu voru undir 50.000 tonnum árið 2018 og er það lækkun um 10.000 tonn á tveimur árum. Hámarki náði aflinn 2007 þegar hann var 76.000 tonn eftir að hafa verið lengi í kringum 60.000 tonn.

Bretland er með helming heimsafla, en mesti samdráttur hefur verið hjá þeim síðustu árin, á meðan Danmörk og Svíþjóð auka magn smám saman. Veiðar í Miðjarðarhafi hafa verið stöðugar rétt undir 3.000 tonn þar sem Albanía hefur bæst í hóp veiðiþjóða.

Veiðar við Ísland hafa nánast verið stöðvaðar eftir að hafa náð hámarki í 2.500 tonnum fyrir 10 árum.

Á meðfylgjandi yfirliti má sjá veiðar frá 1950 til 2018, og skiptingu á einstök lönd fyrir síðustu 20 árin. Hemsframboð Humars

Blikur á lofti í sölumálum næstu árin

Viðtal | 12.11.2020 | Fiskifréttir | Í þriðja sinn á árinu leita Fiskifréttir til Kristjáns Hjaltasonar til þess að heyra af stöðu á mörkuðum á tímum heimsfaraldursins. Seinni bylgja faraldursins fer nú um Evrópu og Norður Ameríku og grípa lönd til ýmissa aðgerða til þess að draga úr samskiptum fólks og þar með að hægja á útbreiðslu veirunnar. Afleiðingar á viðskipti með sjávarafurðir eru þær að markaður fyrir neyslu utan heimilis dregst saman og verslanir loka eða takmarka sölu á ferskum fiski á meðan að sala í smásölu og heimsendingu vex.

Framleiðendur og seljendur hafa þurft að sýna mikinn sveigjanleika og laga sig að breyttum aðstæðum, bæði í veiðum, vinnslu í sölu. Í viðtalinu lýsir Kristján því að þessi staða mun halda áfram og að blikur verði í sölu næsta árið og líklega lengur.

Viðtalið má sjá hér. https://factsofseafood.com/?attachment_id=628

Variety of products will increase consumption of cod

Webinar | 1. October 2020 | SDC | A webinar held by Sea Data Center and Maritech early October discussed the outlook for Atlantic cod in 2021. Kristján Hjaltason was asked to talk about the market outlook and what he had to say can be found below.

It is expected that the quota for Atlantic will increase considerably in 2021 and many ask what this will mean for markets for cod. Kristján discussed the long tradition and great variety of products produced from Atlantic cod and the big range of fillet sizes cod offers keeps many market segments open for its use.

Kristján expects that all product groups will grow in 2021, but especially the refreshed market in Europe will be important, but it has grown strongly in recent years.

Main content of his presentation is here. https://factsofseafood.com/?attachment_id=622

Samdráttur í veiðum ígulkers heldur áfram 2018

Greining |15.8.2020 | Facts of Seafood | Ígulker, Sea urchin.

Heimsafli ígulkers var árið 2018 58.000 tonn, sem er 2.500 tonnum minni veiði en 2017. Minni veiði var í Japan, Kanada, Bandaríkjunum og Mexíkó á með hún jókst í Síle og Perú. Stöðugur samdráttur í veiðum hefur verið frá 1996 þegar afli náði 109.000 tonum. Stærstu veiðiþjóðir eru Síle, sem er langstærst, en þar á eftir kemur Rússland, Japan og Kanada. Ísland er í áttunda sæti með 378 tonn, sem er mestur afli sem veiðst hefur við landið.

Nokkrar tegundir ígulkers eru veiddar, mest af Chilean sea urchin og Sea urchin nei, aðrar tegundir eru Stony sea urchin og svo European edible sea urchin, sem veiðist við Ísland. Markaðir líta ekki á allar tegundir eins, og ólíkir markaðir fyrir hverja og eina tegund.

Meðfylgjandi er yfirlit yfir veiðar frá 2005 til 2018. https://factsofseafood.com/?attachment_id=616

Mikil aukning í veiðum á sæbjúgum 2018 þrátt fyrir engan afla í Japan.

Greining | 14.8.2020 | Facts of Seafood | Sæbjúga, Sea Cucumbers.

Árlegur heimsafli sæbjúga var 50.000 tonn árið 2018 og hefur aldrei verið meiri, þrátt fyrir að engin veiði hafi verið það ár í Japan. Stærstu veiðiþjóðir voru Kanada, Níkaragúa, Rússland og Ísland, sem var í fimmta sæti með tæp 6.000 tonna veiði.

Samkvæmt FAO eru tvær tegundir sæbjúga sveiddar. Langmesta magnið er af sea cucumbers nei (Holothuroidea) eða um 48.000 tonn 2018 og svo Japanes sea cucumber (Apostichopus japonicus) með eingöngu rúm 2.000 tonn, en árleg veiði Japan hefur verið um 9.000 tonn. Hafrannsóknastofnun talar um að við Ísland sé sea cucumber (Cucumaria frondosa) veiddur. Árið 2017 veiddu skv. FAO Færeyjar 225 tonn af þessari tegund.

Hér eru yfirlit yfir veiðar stærstu veiðiþjóða frá 2005 og línurit yfir veiðar frá 1950 til 2018. https://factsofseafood.com/?attachment_id=611

Eldi bleikju á Íslandi eykst á meðan dregur úr því annars staðar.

Greining | 12.8.2020 | Facts of Seafood| Tegund: Íslandsbleikja, Arctic char, Salvenilus alpines.

Ferskfiskborð í Reykjavík – Ljósmynd FOS

Stöðug aukning hefur verið í eldi á bleikju á Íslandi, en landið er með yfir 80% af árlega magni sem alið er í heiminum. Upplýsingar um eldi í Svíþjóð koma nú óvænt fram, en þar hefur eldið verið síðasta áratuginn milli 1-2000 tonn á ári. Árið 2018 var hins vegar engin framleiðsla.

Á meðfylgjandi yfirliti eru upplýsingar um eldislönd og magn síðustu áratugi sem og upplýsingar um villtar veiðar. https://factsofseafood.com/?attachment_id=603

Heimsafli beitukóngs enn yfir 40.000 tonn

Greining | 1.8.2020 | Facts of Seafood | Tegund: Beitukóngur, Whelk, Buccinum undatum |

Árlegur afli beitukóngs var 2018 rúm 43.000 tonn, en frá aldamótum hefur afli aukist úr 35.000 tonnum og verið yfir 40.000 tonn síðasta áratuginn. Um 40% afla eða tæp 17.000 tonn koma frá Bretlandi, en þar hefur afli dregist saman á liðnum árum á meðan afli á Írlandi hefur aukist í rúm 5.000 tonn 2018. Tæp 15.000 tonn eru veidd af frönskum skipum, en önnur lönd eru með mun minni árlega afla. Á Íslandi voru veidd aðeins 195 tonn árið 2018, afli fór mest í 1.000 tonn 2005, en hefur aldrei náð því magni síðan.

Hér má sjá yfirlit yfir afla beitukóngs síðustu 20 árin. https://factsofseafood.com/?attachment_id=583

Óvissuástand á mörkuðum næstu mánuði

Viðtal | 23. júlí 2020 | Fiskifréttir |

Kórónu farsóttin er enn i gangi og sækir á önnur lönd, s.s. Suður Ameríku, Afríku og Indland. Tilfellum hefur fækkað í Evrópu, þróun í Bretlandi er í rétta átt sem og á Austuströnd Bandaríkjanna, á meðan að Vesturhluti Bandaríkjanna glímir við aukinn fjölda smitaðra. Veitingahús hafa fengið að opna í mörgum löndun, ekki aðeins fyrir “taka með” þjónustu heldur einnig til að setjast niður. Flugfélög hafa fengið leyfi til að fljúga innan t.d. Evrópu og því hefur fjöldi ferðamanna aukist innan Evrópu.

Fiskifréttir tóku aftur viðtal við Kristján Hjaltason um stöðuna á mörkuðum. Kristján sagði að sala í smásölu og heimsendingarþjónustu væri enn mjög góð og að veitingahúsamarkaðurinn hefði tekið við sér, m.a. hafi sala á Fish & chips markaði í Bretlandi verið góð síðustu 1-2 mánuði. Þrátt fyrir þetta er enn mikil óvissa framundan þar sem smituðum fjölgar í einstökum löndum og ótti við “aðra bylgju” er sterkur. Viðtalið í heild má sjá hér. https://factsofseafood.com/?attachment_id=585

Áhrif kórónu veirunnar á markaði fyrir sjávarafurðir

Viðtal | 2.4.2020 | Fiskifréttir |

Frá byrjun mars hefur kóróna veira sótt á Asíu, Evrópu og Norður Ameríku, mikilvægustu markaði fyrir íslenskar sjávarafurðir. Fjöldi þeirra sem smitast hefur aukist dag frá degi og fjöldi látinna sömuleiðis. Til þess að hægja á útbreiðslu hafa flest lönd sett mjög miklar takmarkanir á frelsi fólks, með þeim afleiðingum að ferðalög hafa lagst af, veitingastöðum hefur verið lokað og hagkerfi sett í algjöran hægagang. Í viðtali við Fiskifréttir þann 2. apríl, fór Kristján yfir áhrif þessa á sölu á sjávarafurðum.

Mestu áhrifin fyrir Íslendinga hafa verið að sala á ferskum flökum hefur svo til stöðvast sem og á léttsöltuðum þorskflökum. Það þýðir að útgerðir og vinnslur leita að öðrum mörkuðum og afurðum til að framleiða. Fyrir suma gæti það þýtt að leggja skipum tímabundið. Hér má sjá viðtalið. https://factsofseafood.com/?attachment_id=555